Στο διανοούμενο...

"...Συνήθως προϋποθέτουμε ότι ένας διανοούμενος πρέπει να είναι ένας άνθρωπος μορφωμένος. Όμως κάθε μορφωμένος δεν είναι και διανοούμενος. Από το διανοούμενο δεν περιμένει κανείς απλώς να έχει πλούσιες γνώσεις, να είναι καλλιεργημένος ή να κατέχει μια ειδικότητα. Γιατί ο διανοούμενος είναι, όπως δηλώνει και η λέξη, ένας άνθρωπος, που διανοείται, κι αυτό σημαίνει, ότι είναι ένας άνθρωπος που δεν δέχεται τα πράγματα όπως του προσφέρονται, αλλά τα περνά μέσα από τη διαδικασία της δικής του διάνοιας. Είναι, με άλλα λόγια, ένα πνεύμα κριτικό όχι μόνο σε ό,τι αφορά τους άλλους, αλλά και σ' ό,τι αφορά τον εαυτό του." (Ε. Παπανούτσος) 
   Τιμώντας ένα σημαντικό και πραγματικό διανοούμενο της χώρας μας, θέτω ταυτόχρονα και το εξής ερώτημα: πού είναι λοιπόν οι διανοούμενοι του τόπου μας; Πού είναι εκείνοι, που μέσα από τη διεισδυτική τους ματιά, με το ασυμβίβαστο πνεύμα τους, τον προικισμένο εσωτερικό τους κόσμο, κινούνται πάνω από την απατηλή επίφαση των πραγμάτων, επεξεργάζονται, κρίνουν, αμφισβητούν, καταδικάζουν και καταγγέλλουν τα "κακώς κείμενα" της κοινωνίας;

  Η κοινωνία τους έχει απογοητεύσει τόσο και δείχνει τόσο ανεπίδεκτη μαθήσεως, που απλώς της γυρνούν την πλάτη και την εγκαταλείπουν να βουλιάξει ακόμα πιο βαθιά στο βούρκο της;

Ίσως, ναι! Και όμως, αυτό δεν τους δικαιολογεί, γιατί αυτή η κοινωνία ανέδειξε τα χαρίσματά τους, τους πρόσφερε τα εφόδια για να αναρριχηθούν, τους ώθησε να "...ανέβουν εκείνη την ανηφορική οδό..." και να κατακτήσουν τις γνώσεις και την αλήθεια.
  Όπως και οι φιλόσοφοι του Πλάτωνα, όμως, έτσι και -ορισμένοι, για να μην υποπέσω και στο "αμάρτημα" της αυθαίρετης γενίκευσης- διανοούμενοι, έχοντας ανέβει την "ανηφορική οδό" για την απόκτηση γνώσεων και διαθέτοντας ένα διαφορετικό, κριτικό, τρόπο σκέψης, που τους προσφέρει τη δυνατότητα να αποφεύγουν τον κομφορμισμό, να αντιτάσσονται στην πλύση εγκεφάλου και να ζουν έτσι απελευθερωμένοι από την πνευματική χειραγώγηση, δεν θέλουν "να κατέβουν πάλι στη σπηλιά και να φωτίσουν" και τους συνανθρώπους τους. Υιοθετούν μια ελιτίστικη στάση, που τους στερεί τα ερεθίσματα από την κοινωνία και με αυτόν τον τρόπο, αν και το έργο τους οφείλει να είναι κοινωνιολογικά τοποθετημένο, εκείνοι αποκόπτονται από αυτή και κλείνονται στο δικό τους κόσμο των αναζητήσεων και της διανόησης, ο οποίος δεν αφορά τις μάζες...
  Δεν αναφέρομαι σε όλους. Σίγουρα και υπάρχουν κι εκείνοι που υποφέρουν, βλέποντας την πατρίδα τους να διαλύεται και που η απελπισμένη φωνή τους δεν φτάνει στα βαρήκοα αυτιά μας. Εκείνοι όμως, που αντί να εξοβελίζουν τους αναχρονιστικούς θεσμούς που συνεχίζουν να υφίστανται, να εντοπίζουν και να αναδεικνύουν τα θετικά στοιχεία της κοινωνίας, δίνοντάς τους νέα, λειτουργική πνοή, αντί να μας αφυπνίζουν και να μας καθοδηγούν, να μας εμφυσούν ιδανικά (με όλη τη σημασία της λέξης!), να διαμορφώνουν οράματα, να παλεύουν για την ποιότητα της ζωής μας, να δουλεύουν για το συλλογικό συμφέρον... σιωπούν. Γιατί; Γιατί κλείνουν τα αυτιά τους στην οιμωγή της "Τροίας που καίγεται";